Filipinler'e gelen bir Turk gezgin icin en buyuk surprizlerden biri masada baslar. Burasi 7000'den fazla adadan olusan, Malay, Cin, Ispanyol ve Amerikan etkilerinin yuzyillar boyunca harmanlandigi bir mutfak cennetidir. Tatlar bazen tanidik, bazen tamamen yeni gelir; ama bir konuda emin olabilirsiniz: Filipinliler yemegi sevgiyle, bolca ve paylasarak sunar. Bu rehber, ne yiyecegini bilmek isteyen, domuz etinden kacinmak isteyebilecek ve gercek lezzetleri kacirmak istemeyen Turk yolcular icin hazirlandi.
Filipin Mutfagini Anlamak: Tatli, Eksi, Tuzlu Dengesi
Filipin yemekleri genellikle uc temel tat etrafinda doner: eksi, tuzlu ve bazen tatli. Sirke, misket limonu (calamansi) ve tamarind cokca kullanilir. Turk mutfagindaki gibi her ogun pirincle servis edilir; pilav burada ekmegin yerini tutar diyebiliriz. Porsiyonlar comerttir ve sofrada paylasmak adettir. Eger ev yemegi davetine katilirsaniz, bu samimi misafirperverligi Anadolu kulturune cok benzer bulacaksiniz.
Onemli Not: Domuz Eti Yaygindir
Durustce soylemek gerekirse, domuz eti Filipin mutfaginin merkezinde yer alir. Adobo, lechon ve bircok sokak lezzeti domuzdan yapilir. Domuz etinden kacinan Turk gezginlerin endiselenmesine gerek yok; bol miktarda tavuk, deniz urunu, sigir eti ve pirinc temelli secenek mevcut. Ancak en guvenli yol her zaman sormaktir: Baboy ba ito? (Bu domuz mu?) demek isleri kolaylastirir. Manila ve Cebu gibi buyuk sehirlerde helal restoranlar ve Mindanao'nun Musluman bolgelerinde halal mutfak da bulabilirsiniz.
Mutlaka Denenmesi Gereken Klasikler
Adobo
Filipinler'in adeta milli yemegi sayilan adobo, et parcalarinin sirke, soya sosu, sarimsak ve defne yapragi ile yavasca pisirilmesiyle yapilir. En cok domuz veya tavukla yapilir; tavuklu adobo (chicken adobo) domuz etinden kacinanlar icin mukemmel ve guvenli bir secimdir. Eksimsi-tuzlu sosu pilavla harika gider.
Sinigang
Tamarind ile eksitilmis bu corba, sicak gunlerde bile inanilmaz ferahlaticidir. Karides veya balikla yapilan versiyonlari deniz urunu sevenler icin idealdir. Eksi ve sicak tadi, bircok Turk gezgine ekisi corbalarini hatirlatir.
Lechon
Ozellikle Cebu'da meshur olan lechon, butun olarak corda kizartilan domuzdur ve carit derisi efsanevidir. Domuz yiyenler icin Filipinler'in en unutulmaz lezzeti budur. Yemiyorsaniz bile, bir kutlamada masanin yildizi olarak gormeniz neredeyse kesin.
Deniz Urunleri Cenneti
Bir takimada ulkesi olarak Filipinler, taze deniz urunleri konusunda son derece zengindir. Sahil kasabalarinda baligi pazardan secip pisirtebilirsiniz. Izgara sut baligi (bangus), kinilaw (Filipin tarzi ceviche, baligin sirke ve calamansi ile marine edilmesi) ve taze karidesler mutlaka denenmeli. Kinilaw ozellikle ilginc; ferah ve baharatli bir deneyim. Cebu ve cevresindeki adalarda deniz urunleri hem ucuz hem de inanilmaz tazedir. Daha fazlasi icin Cebu gezi rehberimize goz atabilirsiniz.
Sokak Lezzetleri: Cesur Olun
Filipin sokak yemekleri seruven dolu. Bazilari Turk damagina yabanci gelebilir ama denemeye deger:
- Banana cue: Karamelize esmer sekerle kizartilmis muz; tatli ve gunde her saat yenebilir.
- Lumpia: Filipin tarzi sigara boregi; sebzeli veya etli versiyonlari var.
- Isaw ve balik koftesi: Sislere dizilmis sokak atistirmaliklari; tavuk ve balik secenekleri mevcut.
- Balut: Cesur olanlar icin meshur kuluckali ordek yumurtasi. Denemek tamamen size kalmis ama hikayesi kesin olur.
Sokak yemegi yerken temizligine dikkat edin, kalabalik ve devir hizli olan tezgahlari secin; taze pisen yemek genellikle daha guvenlidir.
Tatlilar ve Meyveler
Halo-Halo
Sicak tropik gunlerin kurtaricisi halo-halo, kelime anlamiyla karistir karistir demektir. Rendelenmis buz, tatli fasulye, jolelar, leche flan ve ube (mor tatli patates) dondurmasinin uzerine evaporated milk dokulur. Renkli, eglenceli ve serinleticidir.
Mango
Filipin mangosu dunyaca unludur ve bunu hak eder. Ozellikle kurutulmus mango hediye olarak goturmek icin idealdir. Taze, olgun bir Filipin mangosu adeta bal gibi tatlidir; bunu kacirmayin.
Pratik Yeme Icme Ipuclari
- Pilav her ogunde olur; karbonhidrat sevmeyenler bile burada pirincle barisir.
- Calamansi (Filipin misket limonu) suyu, sicakta vazgecilmez bir ferahlatici.
- Domuz etinden kaciniyorsaniz, menude manok (tavuk), isda (balik) ve hipon (karides) kelimelerini arayin.
- Su guvenligi icin sisede su tercih edin; bircok restoran zaten filtrelenmis su sunar.
- Bahsis zorunlu degildir ama yuzde 10 civari takdir edilir.
Seyahatinizi yiyecek deneyimleri etrafinda planlamak isterseniz, sehir sehir gezi rotanizi seyahat planlama aracimizla sekillendirebilirsiniz.
Sikca Sorulan Sorular
Filipinler'de domuz etinden kacinmak zor mu?
Hic degil. Domuz eti yaygin olsa da tavuk, balik, karides ve sigir eti her yerde bulunur. Siparis verirken Baboy ba ito? (Bu domuz mu?) diye sormak en guvenli yontemdir. Buyuk sehirlerde helal secenekler de mevcuttur.
Filipin yemekleri cok aci mi?
Genel olarak hayir. Filipin mutfagi cogunlukla eksi, tuzlu ve tatli tatlar uzerine kuruludur; Tay veya Hint mutfagi kadar aci degildir. Aci sevenler icin sili soslari ayrica masada bulunur.
Vejetaryen secenekler var mi?
Et merkezli bir mutfak olsa da pinakbet (sebze guvec), lumpiang gulay (sebzeli spring roll) ve cesitli pirinc-sebze yemekleri bulunur. Buyuk sehirlerde vejetaryen restoranlar artmaktadir.
Hangi tatliyi mutlaka denemeliyim?
Halo-halo ve taze Filipin mangosu listenizin basinda olmali. Ayrica leche flan (karamel sutlac benzeri) ve ube bazli tatlilar da kesinlikle deneyebileceginiz lezzetlerdir.